Japanse notenboom (Ginkgo biloba)

Paulien Cornelisse geniet vanuit haar raam van de Japanse notenboom*1, (Ginkgo biloba, laat ze in de Volkskrant van 2018-05-09 weten. Ook meldde ze dat elke lente een merel de boom uitkiest als zijn podium om naar hartenlust te fluiten. Ik was direct benieuwd naar de bewoners van de huizen die uitkijken op de Japanse notenboom aan de Holterweg. Weten zij wel dat deze boom een Japanse notenboom is en zit daar nu ook een merel te fluiten?

De Ginkgo biloba is in meerdere opzichten een bijzondere boom. Zo is de boom verwant aan de coniferen,maar hij onderscheidt zich van hen door het feit dat hij geen kegels draagt en geen naald- of schubvormige bladeren heeft. Het blad van de Ginkgo is trouwens uniek in de plantenwereld; het is uit duizenden te herkennen. Het is waaiervormig en lijkt op een bundeltje aan elkaar gegroeide naalden. In China wordt het blad van de Ginkgo ‘pa koea’ (eendenpoot) genoemd. Als je naar het blad kijkt, is het duidelijk waarom.

Blad Japanse notenboom

De Japanse notenboom is de stamoudste van alle bomen. 270 miljoen jaren geleden zag deze er vrijwel net zo uit als nu. Restanten van vrijwel identieke bomen worden nogal eens aangetroffen in koollagen uit die tijd. Terwijl de andere houtachtige planten uitstierven, handhaafde de Ginkgo biloba zich in China.

Daar en ook in Japan, staat de boom in hoog aanzien getuige het feit, dat hij al eeuwenlang in de tempeltuinen gekweekt wordt. In 1754 is de Ginkgo voor het eerst in Europa (Londen) gekweekt. Het eerste Nederlandse exemplaar werd waarschijnlijk in Leiden geplant in de Hortus aan het Rapenburg en daar staat hij nog steeds.

Sterke boom
Het is niet verwonderlijk dat een boomsoort die 270 miljoen jaar allerlei ‘stormen’ met succes doorstaan heeft, ook tegen onze luchtvervuiling blijkt te kunnen. Nu essen het loodje dreigen te leggen, behouden de bladeren van de Ginkgo hun frisheid. Mede daarom wordt de boom de laatste decennia steeds meer aangeplant. De Japanners hebben de boom gekozen als symbool voor de hoop op een goede toekomst, omdat deze boom als één van de weinige bomen de atoombom in Hiroshima overleefde.

*1 Paulien Cornelisse noemt de boom in het krantenartikel Japanse waaierboom.

Bijzonderheden:

  • De Japanse notenboom is tweeslachtig; je hebt mannelijke en vrouwelijke exemplaren
  • De vrouwelijke bomen dragen vruchten. Die stinken heel erg. “Echt goor”, volgens Paulien Cornelisse
  • In de Hortus in Utrecht staat ook een prachtig exemplaar.

Locatie:
Holterweg 24
Coördinaten: 52.36109, 6.45670

Bronnen:
Jan van Rijn, Natuursprokkels ‘Ginkgo’, http://www.ivnhellendoorn-nijverdal.nl
Japanse notenboom, De Bomenstichting, Amsterdam

 

Zomerlinde (Tilia platyphyllos)

2018-05-05

Aan het gedeelte van de Holterweg tussen de Tiemen de Jongestraat en Bote van der Walstraat staat een tiental zomerlinden. De frisgroene bladeren staan in twee rijen verspreid langs de twijgen. De bladsteel is behaard en het blad is hartvormig. De onderzijde van het blad is ook behaard, waardoor deze zacht aanvoelt. ( zacht -> zomerlinde).  In mei of juni beginnen de lindebomen te bloeien. De geur van de bloemen trek talloze insecten aan.

Bijzonderheden:

  • Lindes staan vaak langs wegen. Denk maar aan het bekende zinnetje: ‘Lieze Lotje leerde Leentje lopen langs de lange Lindelaan’.
  • De bloemen bevatten veel nectar. Linden zijn daarom heel geliefd bij imkers en bij de liefhebbers van lindehoning.
  • Door de linden op een bepaalde manier te snoeien, worden leilinden gevormd. Je ziet ze  vaak aan de zonzijde van een woning. Ze fungeren daar als een natuurlijke windkering en zonnescherm.
  • Linden staan van oudsher goed aangeschreven; ze zorgden voor huiselijk geluk, liefde, hartelijkheid, rust en vrede. Zou de bladvorm van de linde daarom symbool  staan voor liefde?
  • In de Middeleeuwen stond lindenhout bekend als “Lignum sacrum” (heilig hout) en werd het gebruikt voor het snijden van religieuze beelden.

Locatie:
Holterweg 2-22
Coördinaten: 52.36138, 6.45667

Bronnen:
Bakker, M., ‘Bomen leven’. Amsterdam IVN