Populus canescens ‘De Moffart’ (Grauwe abeel) in het Blokkenpark in Nijverdal

Populus canescens ‘De Moffart’ (Grauwe abeel) (Foto: Marinus Rouweler)

Fietsend over het fietspad dwars door het Blokkenpark zie je een aantal bomen hoog boven de andere bomen uittorenen. Het zijn grauwe abelen ‘De Moffart’. Ze hebben een dikke statige stam met takken vol prachtige zilverachtige blaadjes.
Populus x canescens, komt al vanaf de middeleeuwen voor in België en Nederland. De soortnaam canescens betekent ‘grijsachtig/ grijs wordend’ Deze populierensoort is een kruising tussen Populus alba x Populus tremula, de ratelpopulier. De bomen in het Blokkenpark zijn stekken van wortelopslag (nieuwe loten vanuit de wortels) van een grauwe abeel uit Schulen. België). Deze stond op het landgoed van baron de Moffarts. Die grauwe abeel had zulke goede eigenschappen dat de stekken vanaf 1958 onder de naam “De Moffart’ commercieel gekweekt en verhandeld werden. Negen jaar later werden er een paar in het Blokkenpark geplant.
Populus canescens ‘De Moffart’ wordt nog steeds geprezen om zijn kwaliteiten: hij is weinig gevoelig voor vorst en droogte, hij kan goed tegen de wind en heeft weinig last van ziektes.Hij maakt wel veel wortelopslag, zoals je hieronder kunt zien.

Wortelopslag (Foto: Marinus Rouweler)

Bijzonderheden:

  • De blaadjes van Populus canescens ‘De Moffart’ zijn driehoekig tot eivormig. Aan de bovenkant zijn ze groen en aan de onderkant eerst wit en later grijswit. Met een vergrootglas is goed te zien dat het wit gevormd wordt door een dichte ‘vacht’ van haartjes. De bladeren hangen wat ‘losjes aan de takken’. Bij het geringste zuchtje wind hoor je het ritselen van de beweeglijke blaadjes.

  • De bloemen hangen al vroeg in het voorjaar aan de bomen. Ze vallen erg op, want de blaadjes verschijnen pas later.
  • De Populus canescens is tweehuizig. Dat wil zeggen dat het een boom is met alleen vrouwelijke of alleen mannelijke bloemen. De exemplaren van de Populus canescens ‘De Moffart’ in het Blokkenpark hebben alleen mannelijke bloemen. Je zult dus geen vruchten aantreffen.
  • De schors ziet er uit als een soort hiërogliefenschrift met putjes, bultjes, streepvormige spleetjes. Het zijn openingen waardoor de boom in de winter ademt bij gebrek aan blad, dat die functie in de zomer overneemt. Schorsporiën of lenticellen worden ze genoemd.
  • Op de stam van de grauwe abeel kun je, als er oog voor hebt, vaak ‘tekeningen’ vinden die aan ogen doen denken. Het zijn littekens van afgebroken zijtakken.

  • De groeikracht van de Populus canescens ‘De Moffart’ is enorm. Vergeleken met een eik is hij een raceauto. Alles gaat harder en heftiger. Binnen 30 jaar konden de bomen al over het Helmerink heen kijken. Het is maar goed dat zij in het Blokkenpark staan en niet naast een gebouw. Ook de wortels zijn namelijk krachtig; ze kunnen funderingen, wegen en leidingen flink ontwrichten.
  • “Herinnering aan Holland” van de Nederlandse dichter Hendrik Marsman (1899-1940) werd in 2000 gekozen als het gedicht van de 20e eeuw. In dit gedicht heeft de populier een prominente plaats.
    Denkend aan Holland zie ik breede rivieren traag door oneindig laagland gaan, rijen ondenkbaar ijle populieren als hooge pluimen aan den einder staan;. ……….
  • De populier was lange tijd met recht een ‘volksboom’. Zijn Latijnse naam ‘Populus’ is zelfs afgeleid van ‘Arbor populi’ boom van het volk!
  • Ons woord popelen is weer afgeleid van populus/populier en verwijst naar de beweeglijke blaadjes van de populier.
  • Op en in de populier leven vele planten en dieren: mossen, korstmossen bijen, wespen, bladluizen, mieren, rupsen van de satijnvlinder, maar ook vogels zoals de grote bonte specht. Meer informatie vind je hier.

Locatie: Blokkenpark in Nijverdal
Coördinaten: 52.356497, 06.470254

Bronnen:
Goudzwaard, Leo, ‘Loofbomen in Nederland en Vlaanderen, Zeist, KNNV Uitgeverij
Smit, J .,Versprille, B., Bolscher, G.J.J., ‘Populus- Populieren voor weg- en parkbeplantingen, Dendroflora 52, (2016)
Mauritz, Jan P., ‘Niet alleen om klompen te maken’, Boomzorg.nl


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.