Chinese sierappel (Malus toringoides ‘Mandarin’) op de gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn

‘Appeltjes’van de Chinese sierappel (Foto: Marinus Rouweler)

‘Geen boom zo mooi als de appelboom’ schreef de bekende tuinarchitect Mien Ruys (1904-1999). Over smaak valt te twisten, maar de Chines sierappel is door het jaar wel een opvallende struik.  In mei kun je de witte bloemen bewonderen en hoor je het zoemen van de bijen. De bloemen zijn aantrekkelijk voor bijen; ze leveren veel stuifmeel en de nectar bevat veel suiker. Dat bijen daarmee onopzettelijke de struik een ‘bestuivingsdienst’  verlenen, is mooi meegenomen. Tegen november, wanneer de bladeren gevallen zijn, zie je een massa kleine vruchten en die blijven de hele winter hangen. Van een afstand zien ze er stralend uit en bengelen als kleine kerstballen aan de kale takken.

Bijzonderheden:

  • De Malus toringoides ‘Mandarin’ is in 1997 op de markt gebracht. Sinds 2012 staat de struik op de begraafplaats
  • De struik kan 6 tot 8 meter hoog worden

Locatie:
Op de gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn, Ninaberlaan 34
Coördinaten: 52.382433,6.452750

Bron:
Van den Berk Boomkwekerijen, Van den Berk over Bomen, Sint-Oedenrode, van den Berk Boomkwekerijen

Amerikaanse eik (Quercus rubra) op de gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn

Amerikaanse eiken (Foto: Marinus Rouweler)

De begraafplaats stamt uit 1897. De imposante Amerikaanse eiken rondom het stenen gebouwtje stammen waarschijnlijk ook uit deze tijd en zorgen voor een mooi decor. Amerikaanse eiken kunnen zo’n 200 jaar oud worden.  De introductie van de Quercus rubra  in West-Europa vond plaats in Frankrijk in 1691. Rond 1800 werden de eerste exemplaren in Nederland aangeplant. In het park van Landgoed Aardenburg in Doorn, Utrecht staat volgens Leo Goudzwaard het oudste exemplaar van Nederland.  Rubra betekent ‘rood’ in het latijn, naar de rode herfstkleur.

Bijzonderheden:

  • Zo’n 15 jaar geleden waren er plannen om alle Amerikaanse eiken op de begraafplaats  in fasen te kappen. Dat plan is in de prullenmand beland.
  • De Amerikaanse eik komt, zoals u reeds vermoedde, oorspronkelijk uit Amerika. De bakermat ligt in het oosten van de VS en het zuidoosten van Canada.
  • De Amerikaanse eik verschilt van de inlandse eiken door:
    • de bladlobben die in een scherpe punt uitlopen;

      Blad en eikels van Amerikaanse eiken (Foto: Marinus Rouweler)

    • de veel minder gegroefde schors;
    • de grotere bladeren; ze kunnen wel 20 cm lang worden;
    • de eikels die pas na 2 jaar rijp zijn;
    • de prachtige herfsttinten van de bladeren. In de herfst verkleuren ze van oranje- tot scharlakenrood;
    • het zo goed als ontbreken van insecten, gallen en ander wriemeldiertjes.

Locatie:
De gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn, Ninaberlaan 34
Coördinaten: 52.381765, 6.453310

Bronnen:
Goudzwaard, Leo, ‘Loofbomen in Nederland en Vlaanderen, Zeist, KNNV Uitgeverij

Nordmannspar (Abies nordmanniana) op de gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn

Nordmannspar, (Foto: Marinus Rouweler)

Op de begraafplaats staat een mooie nordmannspar.
Nordmannsparren, maar dan veel kleiner, worden tegenwoordig vaak als kerstboom gebruikt. Ze zijn duurder dan de fijnspar, omdat ze langzamer groeien, maar het voordeel is dat de naalden niet snel uitvallen.
Afgelopen voorjaar logeerde ik in kasteel Vaeshartelt. Dat is een hotel in een prachtig park aan de rand van  Maastricht. Daar staat de dikste en een van de hoogste en oudste nordmannsparren van Nederland. Een geweldig mooie boom. Dit type is in het zuiden van Rusland in 1836 ontdekt door de Finse plantkundige Nordmann. De Nordmannspar is later naar hem vernoemd. Dit en nog veel meer is te lezen in het boek ‘Het Groene Goud’ van  Jørn Copijn.

Bijzonderheden:

  • Tip voor een voor een heerlijke geur; stop de naalden van een nordmannspar in kleine katoenen zakjes.
  • Alexander von Nordmann leefde van 1803 tot 1866. In 1832  werd hij docent plant- en dierkunde en aan het Richelieulyceum in Odessa en twee jaar later conservator van de botanische tuin in Odessa.
  • De nordmannspar werd al rond 1846 in tuinen aangeplant.

    Kegels van de nordmannspar (Foto: Marinus Rouweler)

 

Plaats:
De gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn, Ninaberlaan 34
Coördinaten:52.381779, 6.452850

Bron:
Jørn Copijn e.a., Het groene goud, 1966-2016; 50 jaar boomverzorging in Nederland, Hollandse Rading, TasT projecten voor tastbaar erfgoed.

De Tulpenboom (Liriodendron tulipifera) op de gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn

Tulpenboom (Foto: Marinus Rouweler)

Geen begraafplaats zonder bomen. Dat geldt ook voor deze begraafplaats.
Sinds ik vorig jaar heb beloofd de bomen op de begraafplaats kort te beschrijven, verzamel ik  allerlei informatie over begraafplaatsen en planten.
Op mijn zoektocht vond ik o.a. in het boek ‘De eeuwige Tuin’ van Hanneke van Dijk het gedicht ‘Spanjaardslaan’ van Jan Pierre Rawie.
Hier volgt de laatste strofe:

‘Doch al dit dood wordt door een eeuwig leven
zacht ruisend overgroeid en overgroend,
zozeer, dat wie hier rondgaat zich weer even
zelfs met het onverdraaglijke verzoent.’

De tulpenboom
Lang geleden kwamen tulpenbomen hier ook wild voor. Fossiele resten wijzen daarop.
Hun verspreidinggebied bestond uit bijna het hele noordelijk halfrond. Later zijn ze uit Europa verdwenen. Nu komen ze alleen nog voor in het oosten van Noord-Amerika.

Bijzonderheden:

  • Het blad heeft een fraaie vorm, die doet denken aan een tulp.

    Blad tulpenboom (Foto: Marinus Rouweler)

  • Het blad kleurt in de herfst lichtgeel.
  • In juni/juli verschijnen de geeloranje bloemen.
  • De boom behoort tot de magnolia-familie

Locatie:
De gemeentelijke begraafplaats Hellendoorn, Ninaberlaan 34
Coördinaten: 52.382200,6.453433

Bronnen:
Van den Berk Boomkwekerijen, Van den Berk over Bomen, Sint-Oedenrode, van den Berk Boomkwekerijen

Troeteleik verkozen tot boom van het jaar 2018

Duizenden automobilisten rijden er dagelijks langs: de ‘Troeteleik in ‘de middenberm van de A58 bij Ulvenhout. De eik is nu verkozen tot Boom van het jaar 2018, een verkiezing voor de Nederlandse boom met het mooiste verhaal.
De boom kan rekenen op een budget van 2.500 euro voor onderhoud of presentatie. Bovendien wordt ‘Troeleik’ de Nederlandse inzending voor de Europese wedstrijd van 2019. Er doen veertien Europese landen mee.

De winnaar kreeg 2800 stemmen. Het zilver ging naar de troostboom van Terworm en de monumentale kastanje bij Amerongen kreeg brons.

Hetverhaal luidt als volgt: Elke dag passeren duizenden automobilisten een opvallende eik in de middenberm van de A58 bij Ulvenhout, vlakbij de grens met België. Hij kent verschillende bijnamen: De Troeteleik is de bekendste, daarnaast ook ‘De boom met het hekje’ of de ‘Anneville-eik’. Toen rond 1986 deze snelweg werd aangelegd, sneed hij dwars door de oprijlaan van landhuis Anneville. Veel bomen bij het landhuis sneuvelden, maar deze eik mocht blijven, omdat hij precies in de geplande middenberm stond. Na enkele jaren legde Rijkswaterstaat drainage aan, omdat de boom dreigde te verdrogen. De Troeteleik is voor velen een ijkpunt op hun reis, getuige de 10 aanmeldingen voor deze boom. ‘Als we daar voorbijreden, betekende dat een dagje uit of op vakantie!’ ‘De boom die je een fijne vakantie wenst en je groet, als je weer veilig thuiskomt.’ Maar anno 2018 wordt de Troeteleik met kap bedreigd. De A58 wordt verbreed, aanleg om de boom heen kost 3,5 miljoen extra. Daarom is besloten de eik in 2020 om te hakken. Inmiddels zijn bijna 3000 handtekeningen opgehaald tegen de kap. Behoud van de boom wordt door de ondertekenaars gezien als een mogelijk kantelpunt in de keuzes tussen erfgoed en asfalt. Ook de emotionele waarde wordt aangedragen als argument om de boom te sparen. Een markante, maar bedreigde boom dus!