Zilveresdoorn (Acer saccharinum)

2018-04-27

Aan de Holterweg staat  een verscheidenheid aan bomen; grote, kleine, dikke, oude en jonge bomen. Voor nummer 6 staat een grote boom. Het is een zilveresdoorn (Acer saccharinum). Saccharinum betekent ‘suiker vloeiend’. De naamgever, Linnaeus , verwarde de boom met de echte suikeresdoorn.  De Nederlandse naam snijdt wel hout;  zilveresdoorn.  De zilveresdoorn dankt zijn naam aan de witte tot grijze onderkant van het blad. Vooral als de bladeren door de wind opwaaien, is de ‘zilveren’ kleur goed te zien. Er  groeien nu (2018-04-28) bloempjes aan de twijgen. Hieruit groeien later dit jaar de bekende gevleugelde vruchtjes.

Bijzonderheden:

  • De boom heeft een brede kroon.
  • De bloempjes bloeien voor het verschijnen van het blad.
  • De bladeren worden in de herfst geel.
  • De boom heeft een in de lengte gegroefde schors. Soms barsten er plakkaten van af.

Locatie:
De boom staat vóór Holterweg 6
Coördinaten:
52.36205, 6.45632

Bronnen:
Goudzwaard, Leo, ‘Loofbomen in Nederland en Vlaanderen’. Zeist: KNNV Uitgeverij, 2013

 

Gelezen: broeikaseffect

2018-04-26

Wat is het broeikaseffect?
Stel, je parkeert je auto op een zonnige dag aan de rand van een park, naast een bankje. Na twee uur kom je terug met je boodschappen en je gaat even op het bankje zitten. Dat voelt normaal aan, het bankje heeft de temperatuur van de omgeving. Maar ga je je auto in, dan is die bloedheet van binnen. Dat komt doordat de zonnestralen een frequentie hebben die door glas heen kan, waardoor ze de auto in kunnen. Daar maken ze het interieur warm. Maar de warmtestraling die daardoor ontstaat, heeft een frequentie die niet door glas naar buiten kan. Met andere woorden: de warmte kan er wel in maar er niet uit. In broeikassen wordt van dit verschijnsel dankbaar gebruikgemaakt. Vandaar de naam broeikaseffect.
Koolzuur in de atmosfeer heeft hetzelfde effect als het glas van de autoramen. De warmte van de zon kan vanwege die CO2 makkelijker erin dan eruit. Het resultaat van CO2 in de atmosfeer is dan ook dat de temperatuur op aarde stijgt. Dat heeft veel negatieve gevolgen.
Wat kunnen we daaraan doen? De oplossing is eigenlijk simpel. We moeten de energie van de zon-nu en niet die van de zon-vroeger gebruiken. Dan produceren we geen CO2.

Uit: Terlouw, Jan, ‘Natuurlijk’. Amsterdam: De Kring, 2018

Gewone vogelkers (Prunus padus)

2018-04-25

Op dit moment staat de gewone vogelkers prachtig in bloei. Als je weet waaraan je de struik kunt herkenne, zie je hem overal. (Je gaat het pas zien als je het door hebt.)  Het is een lust voor het oog. De lange bloemtrossen trekken volop bijen en hommels aan.
De enkelvoudige bladeren staan verspreid aan de takken en twijgen. Ze zijn matgroen van kleur. Dit in tegelstelling tot de glanzende, leerachtige bladeren van de Amerikaanse vogelkers. Het blad is eivormig en heeft een spitse punt. De bladrand is fijen gezaagd. Ze hebben een veernervige nervatuur en meestal zo’n 12 paar nerven.

Bijzonderheden:

  • Het bij bosbeheerders minder populaire broertje van de gewone vogelkers, is de Amerikaanse vogelkers. Dit is een invasieve boomsoort, ook wel bospest genoemd. Onderzoekers van Naturalis publiceerden in 2016 dat veel inheemse insecten de afgelopen eeuw deze exoot als voedselplant zijn gaan gebruiken. Mogelijk houden de insecten de verspreiding van de boom in de toekomst op natuurlijke wijze in toom.
  • Bij kneuzing van de twijg ruikt de gewonen vogelkers naar bittere amandelen.
  • Aan de bovenkant zijn de nerven behaard en aan de onderkant vind je in de oksels van de hoofd en zijnerven een witte beharing.
  • De zwarte besjes worden graag gegeten door de vogels; vandaar de naam vogelkers,

Locatie:
Aan het eind van de Meester Pontsteenlaan
Coördinaten: 52.37708, 6.45203

Bronnen:

Amerikaanse Krentenboompjes (Amelanchier lamarckii) verwelkomen de treinreizigers

2018-04-18

Als je van de kant van het busstation naar het station Nijverdal loopt, staan vlak voor de ingang aan beide zijden 5 Amerikaanse krentenboompjes. Sinds een paar dagen lopen de bloemen en blaadjes tegelijk uit. Dat ze tegelijk uitlopen is eigenlijk best bijzonder. Bij de meeste andere struiken en bomen gebeurt dit na elkaar, bijvoorbeeld eerst de bloempjes en daarna pas de blaadjes. De blaadjes hebben een bruinige kleur en dat is ook opvallend. Waarom niet direct groen, zoals de meeste blaadjes van andere bomen. Opeens merk je ook op dat er enorm veel  Amerikaanse krentenboompjes zijn.  Als ze uitgebloeid zijn en de blaadjes hebben een groene kleur gekregen, dan vallen ze niet meer op tussen de andere struiken. Geniet er nu dus nog maar even van.

Bijzonderheden:

  • Van juli tot augustus trekt de struik voor de tweede keer de aandacht, nu met blauwzwarte zoete vruchten, zo groot als aalbes¬sen. Vooral bij de vogels zijn deze zeer geliefd.
  • Alle goede dingen komen in drieën en dit gaat zeker op voor het Amerikaans krenteboompje, want voordat hij in de wintermaanden een naakt bestaan gaat leiden, kleurt hij in het najaar eerst de bosranden, plantsoenen en tuinen met alle herfsttinten die er maar te bedenken zijn. Door deze eigenschappen is de struik een graag geziene nieuwkomer in onze bossen. Nieuwkomer, want zo’n 150 jaar geleden was hij nog vrijwel onbekend in Oost-Nederland.
  • Het Amerikaans krentenboompje, in oudere flora’s ook wel Drents krenteboompje genaamd, staat op vrij vochtige tot droge zanderige bodems in loofbossen en struweelranden. Inmiddels breidt de soort zich ook als ingeburgerd uit in onze vegetaties.
  • Het krenteboompje is maar klein.
    Maar waarvoor zou het groter zijn? Het eerste wit, het eerste rood.
    Daarin is krenteboompje groot.

Locatie:
Leo ten Brinkeweg
Coördinaten: 52.36683, 6.46327

Bronnen:
Jan van Rijn, Natuursprokkels, ‘Drents Krentenboompje’, http://www.ivnhellendoorn-nijverdal.nl
Flora van Nederland.nl

 

Een twintigtal magnolia’s (Magnolia kobus) aan de GJ Piksenstraat

2018-04-13

Aan de GJ Piksenstraat staan een twintigtal magnolia’s in bloei. Het is een prachtige aanblik die grote witte bloemen op de kale takken te zien. Sinds ik weet dat die bomen daar staan, ga ik elk jaar even kijken. Je moet wel op tijd zijn, want de bloemen  vallen al snel af. Op zich vind ik dat ook mooi; het zorgt voor een echt bloementapijt op de weg.
Kort na de bloei verschijnen de omgekeerd eironde bladeren.

Bijzonderheden:

  • De naam dankt de Magnolia aan botanicus Pierre Magnol (1638-1715), directeur van de botanische tuin in Montpellier.
  • Het woordje kobus is afgeleid van kobushi. De roze, knobbelige vruchten zijn bijzonder van vorm: in Japan zegt men dat ze de vorm van een babyvuistje hebben en dat daar de soortsnaam ‘kobus’ vandaan komt (kobushi betekent in het Japans vuist).
  • De magnolia wordt vaak beschouwd als de eerste voorbode van de lente, omdat sommige soorten al in maart bloeien.
  • Het is bekend dat de magnolia al heel vroeg in de geschiedenis voorkomt. Hij was er al in de tijd van de dinosauriërs. Dit is bekend omdat fossiele resten zijn gevonden van honderd miljoen jaar oud. Het geslacht wordt daarom gezien als een van de eerste vertegenwoordigers van de groep der zaadplanten (Angiosper-mae).

Locatie:

GJ Piksenstraat, Nijverdal

Coördinaten:

N 52 21.670, E 6 27.195

Bron:

  • Goudzwaard, Leo, ‘Loofbomen in Nederland en Vlaanderen’. Zeist: KNNV Uitgeverij, 2013
  • Magnolia heeft ook als boom mogelijkheden. Zie hier.